ΠΩΣ ΜΑΘΑΙΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ – ΣΤΟΧΕΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΗΝ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΣΗ

8. Στοχεύοντας προς την κατανόηση κι όχι την απομνημόνευση – (Η μάθηση είναι καλύτερη όταν το υλικό οργανώνεται γύρω από γενικές αρχές και εξηγήσεις, παρά όταν βασίζεται στην απομνημόνευση απομονωμένων στοιχείων και διαδικασιών.)

Αποτελέσματα ερευνών

Όλοι οι εκπαιδευτικοί θέλουν οι μαθητές τους να κατανοούν ό, τι μαθαίνουν και να μην το απομνημονεύουν με επιφανειακό τρόπο. Η έρευνα δείχνει ότι όταν οι πληροφορίες απομνημονεύονται επιφανειακά, ξεχνιούνται εύκολα. Αντίθετα, όταν κάτι γίνεται κατανοητό, δεν ξεχνιέται εύκολα και μπορεί να μεταφερθεί και σε άλλες περιπτώσεις (βλέπε την επόμενη αρχή για τη μεταφορά). Για να κατανοήσουν αυτό που διδάσκονται, οι μαθητές πρέπει να έχουν την ευκαιρία να σκεφτούν τι κάνουν, να μιλήσουν γι ‘αυτό με άλλους μαθητές και με τους δασκάλους, να διευκρινίσουν και να καταλάβουν πώς εφαρμόζεται σε πολλές περιπτώσεις.

Στην τάξη

Πώς μπορεί όμως κάποιος να διδάξει την κατανόηση; Να μερικά καθήκοντα του εκπαιδευτικού που έχουν σκοπό την προώθηση της κατανόησης των αντικειμένων.

  • Ζητάμε από τους μαθητές να εξηγήσουν ένα φαινόμενο ή μια έννοια με δικά τους λόγια (δεν επιμένουμε σε αποστήθιση κανόνων).
  • Δείχνουμε στους μαθητές μας πώς να δίνουν παραδείγματα για το πώς εφαρμόζεται μια αρχή ή πώς λειτουργεί ένας νόμος.
  • Οι μαθητές πρέπει να είναι σε θέση να λύνουν προβλήματα με συγκεκριμένους μηχανισμούς και με σταδιακά αυξανόμενη δυσκολία.
  • Όταν οι μαθητές κατανοούν την ύλη τότε μπορούν να διακρίνουν ομοιότητες και διαφορές, να αντιπαραβάλλουν τις παρατηρήσεις τους και να βγάζουν συμπεράσματα μέσα από διάλογο μεταξύ τους και με το δάσκαλο.
  • Καλό είναι να διδάσκουμε τα παιδιά πώς να γενικεύουν κάποια επιμέρους φαινόμενα και πώς να εξάγουν γενικές αρχές.

ΠΩΣ ΜΑΘΑΙΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ – ΑΝΑΔΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΫΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΓΝΩΣΗΣ

7. Αναδόμηση της προϋπάρχουσας γνώσης – (Οι μαθητές πρέπει να μάθουν πώς να επιλύουν τις εσωτερικές αντιφάσεις και να αναδομούν τις υπάρχουσες γνώσεις τους)

Αποτελέσματα ερευνών

Ορισμένες φορές η προϋπάρχουσα γνώση μπορεί να σταθεί εμπόδιο στην κατανόηση νέων πληροφοριών. Αν και αυτό συμβαίνει συχνά στα μαθηματικά, μπορεί να ισχύει για όλα τα γνωστικά πεδία. Αυτό συμβαίνει επειδή η τρέχουσα κατανόησή μας του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, της ιστορίας, της θεωρητικής αντίληψης για τους αριθμούς, κλπ., είναι προϊόν χιλιάδων ετών πολιτισμικής δραστηριότητας που όμως αλλάζει διαχρονικά  τους τρόπους εξήγησης των φαινομένων. Για παράδειγμα, στον τομέα των μαθηματικών, πολλά παιδιά κάνουν λάθος όταν χρησιμοποιούν κλάσματα, επειδή χρησιμοποιούν κανόνες που ισχύουν για τους φυσικούς αριθμούς μόνο.

Στην τάξη

Τι μπορούν να κάνουν οι εκπαιδευτικοί για να διευκολύνουν την κατανόηση των φαινομενικά αντιφατικών πληροφοριών;

  • Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να γνωρίζουν ότι οι μαθητές τους έχουν προϋπάρχουσες γνώσεις και ελλιπή κατανόηση κάποιων εννοιών που μπορεί να έρχονται σε αντίθεση με όσα διδάσκονται στο σχολείο.
  • Για το λόγο αυτό θα πρέπει να δημιουργούμε τέτοιο μαθησιακό περιβάλλον στο οποίο οι μαθητές να εξωτερικεύουν αυτές τις αντιφάσεις και να τις επιλύουν.
  • Οι επιστημονικές εξηγήσεις πρέπει να επιλύονται με σαφήνεια και με κατάλληλα παραδείγματα.
  • Για να δώσουμε χρόνο στους μαθητές να αναδιαρθρώσουν κάποιες αντιλήψεις καλό είναι να διδάσκουμε λιγότερες θεματικές ενότητες αλλά σε μεγαλύτερο βάθος.