ΕΤΟΣ 2013 – Προβληματισμοί, σκέψεις.

e-book 2

Πριν λίγο καιρό διάβαζα ένα άρθρο του συνάδελφου Ν. Παρίση, που άρχιζε κάπως έτσι:

«Υπάρχει ακόμη πολλή σκουριά. Οξειδωμένες αρθρώσεις που κάνουν δύσκαμπτο και δυσκίνητο το σώμα Ισχυρές και παγιωμένες αντιλήψεις βαραίνουν το στήθος και δεν επιτρέπουν την ελεύθερη ανάσα. Όλα αυτά κρατούν καθηλωμένο στα ίδια και τα ίδια, δεμένο με χοντρά σχοινιά, το σώμα της ελληνικής εκπαίδευσης.»

Όλη αυτή η περιγραφή, αλήθεια, δε μας θυμίζει κάποιον άρρωστο που βαδίζει στο θάνατο; Κάπως έτσι, δυστυχώς, είναι και η ελληνική εκπαίδευση. Άρρωστη, κατάκοιτη με όλους εμάς να την κοιτάζουμε με οίκτο και ωχαδερφισμό, είτε ανήμποροι (αυτό δεν μπορώ να το πιστέψω) να κάνουμε κάτι και να τη σώσουμε, είτε την κρατάμε απλά ζωντανή,  «βολεμένοι» στο σύστημα που χρόνια τώρα ενσυνείδητα διαιωνίζουμε. Ένα σύστημα που ενώ το βλέπουμε να φθείρεται και να παρασύρει μέσα του το μέλλον της χώρας μας, τη νεολαία δηλαδή, δεν κάνουμε κάποια προσπάθεια ανανέωσής του μέσω του τρόπου σκέψης μας μέσα στην τάξη, της διδασκαλίας μας, του τρόπου παρουσίασης των ασκήσεών μας, της αξιολόγησής μας από την πολιτεία, τους γονείς και φυσικά τα παιδιά. Φαίνεται ότι δεν έχουμε καταλάβει ότι η κοινωνία των παιδιών έχει ξεπεράσει προ πολλού την «ύλη» που εμείς προσπαθούμε να διδάξουμε καθημερινά. Τα παιδιά έρχονται στο σχολείο και βαριούνται όλα αυτά που, με παμπάλαιους τρόπους, εμείς «πρέπει» να τους περάσουμε, να τα πακετάρουν στο μυαλό σε θέματα εξετάσεων και να έρθουν να μας τα «πουν» ή να μας τα γράψουν στην τάξη. Και με τι αποτέλεσμα όλα αυτά; Να νιώσουμε εμείς ικανοποίηση ότι αυτά που τους είπαμε, τα έβαλαν μόνα τους (αβοήθητα, γιατί δεν τους μαθαίνουμε πώς να μαθαίνουν) στο κεφάλι τους και φυσικά να τα ξεχάσουν μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα.

somnΑλήθεια, έχουμε καθίσει ποτέ να οργανώσουμε το καθημερινό μας πρόγραμμα με τη βοήθεια των παιδιών; Έχουμε προσπαθήσει ποτέ να συνεργαστούμε με τους συναδέλφους μας, ώστε να μην τα «βομβαρδίζουμε» ο καθένας χωριστά με πλήθος ασκήσεων (κυρίως την περίοδο των διακοπών τους) που και αυτές μέσω του τρόπου που τις παραδίδουμε (ζήτω η φωτοτυπία!) είναι κριτήριο θετικής αξιολόγησης ενός εκπαιδευτικού στα μάτια του γονιού, αλλά αρνητικότατης στα μάτια των παιδιών (έπεσε στα χέρια μου φυλλάδιο 82 ασκήσεων μαθηματικών από καθηγητή Γυμνασίου του Ελληνικού για τις διακοπές των Χριστουγέννων. ΕΛΕΟΣ!); Έχουμε δώσει τη δυνατότητα στα παιδιά να ξαναδώσουν ένα τεστ για να βελτιώσουν τη βαθμολογία τους; Έχουμε προσπαθήσει να αντιστρέψουμε την τάξη (flipped classroom); Φοβάμαι πως τίποτα απ’ όλα αυτά δε γίνεται. Απλά, έχουμε μεταθέσει τη διαδικασία της μάθησης από τη σχολική αίθουσα, στα δωμάτια των παιδιών (που πελαγοδρομούν μόνα τους ή με το δάσκαλο του ιδιαίτερου) ή στις αίθουσες των φροντιστηρίων (άλλος βομβαρδισμός από εκεί). Παντού υπάρχει η σκοπιμότητα η δική μας εις βάρος των παιδιών.

Πρέπει επιτέλους να ξεκολλήσουμε από αυτή τη στατική, ακίνητη, καθηλωμένη στο κρεβάτι του πόνου εκπαίδευση. Πρέπει να την θεραπεύσουμε με δυναμική σκέψη, με «ουσιαστική» ανανέωση. Να καθίσουμε στο τραπέζι όλοι αυτοί που περνάμε το χρόνο μας με τα παιδιά και να προτείνουμε λύσεις. Ας μην επιτρέψουμε σ’ αυτούς που έχουν στο γραφείο τους στοίβες διδακτορικά και μεταπτυχιακά, αλλά καμία εμπειρία από τη μυρωδιά της τάξης, να πειραματίζονται πάνω στην ελληνική εκπαίδευση, ξεδιπλώνοντας τις «θεωρίες» που έμαθαν στα υπέρλαμπρα πανεπιστήμια με τους σοφούς, φαλακρούς δασκάλους.

Χρειάζεται ανανέωση, επαναλαμβάνω. Χρειάζεται αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου του δασκάλου, χρειάζεται αξιολόγηση της εκπαιδευτικής μονάδας. Η αξιολόγηση είμαι σίγουρος ότι θα είναι ένα έναυσμα για καλυτέρευση του έργου μας. Θα μας κάνει να ξεφύγουμε από τις μονότονες, ομότροπες, επαναληπτικές διδακτικές μας μεθόδους που ακολουθούμε από την εποχή που πήραμε το πτυχίο μας.

Αλήθεια, αν παρατηρήσουμε πόσο έχει αλλάξει ο κόσμος γύρω μας, με τη βοήθεια της τεχνολογίας, θα μείνουμε έκθαμβοι από την πρόοδο και της εξέλιξη. Δεν έχει καμία σχέση το περιβάλλον που ζούμε με αυτό που ζούσαμε πριν 30-40 χρόνια, είναι οφθαλμοφανές. Ισχύει το ίδιο και στην εκπαίδευση; Αμφιβάλλω! Όπως εργαζόταν ο δάσκαλος ή ο καθηγητής πριν από τόσα χρόνια (περίπου) το ίδιο εργάζεται και σήμερα. Λίγα έχουν αλλάξει. Να μια απόδειξη της στασιμότητας που επικρατεί στο χώρο της εκπαίδευσης. Ας δούμε κι άλλη μια (μέσα σε τόσες) απόδειξη…

βαρεμάρα 2Ένα παιδί μπαίνοντας στο Γυμνάσιο θα πρέπει να προσαρμοστεί σε νέο περιβάλλον, σε διαφορετικές μεθόδους διδασκαλίας (δε λέω «νέες» γιατί ενώ στο Δημοτικό έχουν γίνει αρκετά και σοβαρά βήματα προόδου και εκσυγχρονισμού, στο Γυμνάσιο, μόνο τα βιβλία εκσυγχρονίζονται, δυστυχώς), σε διαφορετικό ωράριο, ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ (δεν υπάρχει πια η ζεστασιά της σχέσης με το δάσκαλο ή τη δασκάλα), πρέπει να αντιμετωπίσουν το πολυτονικό σύστημα της αρχαίας γλώσσας (ενώ πάσχει το ίδιο το μονοτονικό σύστημα και τα παιδιά αγνοούν ακόμη και απλούς στοιχειώδεις ορθογραφικούς κανόνες). Τι λογική έχει αυτό το φαινόμενο, άραγε; Τα νοήματα των αρχαίων κειμένων ΠΡΕΠΕΙ να διδάσκονται και συμφωνώ με την παρουσία τους. Ο πολυτονισμός όμως τι ρόλο παίζει και τι αποτέλεσμα έχει η παρουσία του; Κατά τη γνώμη μου κανένα απολύτως. Το μόνο που πετυχαίνει είναι να δημιουργεί φόβο και απέχθεια στην ήδη αρνητική εντύπωση που έχουν τα παιδιά για το μάθημα της αρχαίας γλώσσας.

Τελειώνω υπενθυμίζοντας  τρεις κύριες, σύγχρονες παιδαγωγικές τάσεις.

Θα πρέπει επιτέλους μέσα στην τάξη οι μαθητές να είναι στο κέντρο της μαθησιακής διαδικασίας και όχι παθητικοί ακροατές ενός μονότονου μονόλογου από το στόμα του εκπαιδευτικού (διδακτικός μαθητοκεντρισμός). Πρέπει να βάλουμε τα παιδιά να επικοινωνούν μέσα στην τάξη. Είναι πιο καλό και ωφέλιμο να επικρατεί μέσα στην αίθουσα μια εποικοδομητική «βαβούρα», παρά μια «νέκρα» που εμείς οι εκπαιδευτικοί θέλουμε να τη βαφτίζουμε «πειθαρχία». Η πειθαρχία και ο σεβασμός, φίλοι μου, εμπνέονται, δεν επιβάλλονται πλέον.

Πρέπει να μάθουμε στα παιδιά πώς να μαθαίνουν. Πώς να ανακαλύπτουν την απαραίτητη γι’ αυτά γνώση. Πρέπει λοιπόν να τους βελτιώνουμε σταδιακά την ερευνητική τους ικανότητα (ερευνητική διδασκαλία).

Πρέπει να μάθουμε στα παιδιά να παίρνουν πρωτοβουλίες και να ανακαλύπτουν νέες μαθησιακές τακτικές (καθοδηγούμενα πάντα από εμάς).test

Με αυτές τις τρεις τάσεις πετυχαίνουμε το εξής, σύμφωνα με το συνάδελφο Ν. Παρίση:

«Από το μαθητή, που βρίσκεται στο κέντρο της μαθησιακής διαδικασίας, πρέπει να αναπτύσσονται ερευνητικές εργασίες που θα τον οδηγήσουν από μόνο του στην ανακάλυψη της γνώσης.»

Έτσι ο μαθητής θα μπορεί να κατανοεί αυτό που διαβάζει, θα μπορεί να εκφράζεται με σαφήνεια και θα είναι σε θέση να ανασυνθέτει σκόρπιες έννοιες σε ένα κείμενο. Άλλωστε αυτοί οι εκπαιδευτικοί στόχοι εξακολουθούν να υπάρχουν. Δεν καταργούνται. Ο τρόπος με τον οποίο θα κατακτηθούν αυτές οι δεξιότητες ΠΡΕΠΕΙ να αλλάξει.

One thought on “ΕΤΟΣ 2013 – Προβληματισμοί, σκέψεις.

  1. metkous Κυριακή, 6 Ιανουαρίου, 2013 / 15:35

    Εξαιρετικό άρθρο, συμφωνώ απόλυτα, ειδικά με το τελευταίο: ‘ τις τρεις κύριες, σύγχρονες παιδαγωγικές τάσεις».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s