Δεν είναι καιρός να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε έναν διαφορετικό τρόπο μάθησης;

Διαδραστικό θρανίο

Πριν μια δεκαετία, όταν ο διαδικτυακός ιστός άρχισε να γίνεται απαραίτητος σε πολλούς μαθητές και συναδέλφους μου εκπαιδευτικούς, αισθανόμουν ότι αργά ή γρήγορα, αυτός ο ιστός θα ήταν η αιτία που κάποια πράγματα θα άλλαζαν ριζικά στην εκπαίδευση. Κάποιοι από τους μαθητές μου, είχαν αρχίσει να κάνουν τα πρώτα δειλά τους βήματα στο blogging και συνδεόμενοι στο διαδίκτυο, μπορούσαν να έρχονται σε επαφή με οποιοδήποτε πρόσωπο ήθελαν σε όλον τον κόσμο.

Εγώ δεν τολμούσα ακόμη να αρχίσω ένα blog (κάτι που ξεκίνησα μόλις πριν μερικούς μήνες) αλλά μπορούσα να έρθω σε επαφή με σημαντικούς ανθρώπους που δεν είχα ξανασυναντήσει και αυτό μου δημιουργούσε ένα συναίσθημα που δεν είχα νιώσει ποτέ πριν.

Διαδίκτυο 2Σήμερα, χωρίς αμφιβολία, το διαδίκτυο έχει αλλάξει πολλά στην κοινωνία μας και ειδικότερα στο χώρο της εκπαίδευσης που είναι και το αντικείμενο μελέτης μας. Οι αλλαγές αυτές είναι τόσο ραγδαίες που δεν μπορούσαμε να τις φανταστούμε καν ούτε στην αρχή του 21ου αι. δηλ. 13 χρόνια πριν. Καθημερινά αποκτούν πρόσβαση σε βάσεις πληροφοριακών δεδομένων όλο και περισσότεροι άνθρωποι, όλο και περισσότερα παιδιά. Μπορώ να πω ότι σήμερα είναι η καλύτερη εποχή για να μάθει κανείς ό,τι θέλει. Αφού ισχύει λοιπόν αυτό και δεν έχει λόγο να το αμφισβητήσει κανείς, μπορώ να πω ότι είναι και η καλύτερη εποχή για τα σχολεία. Η εποχή της συγχρονικής εκπαίδευσης, που ο εκπαιδευτικός συγκέντρωνε τη γνώση και σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο τη μετέδιδε στους μαθητές του, αρχίζει να φαίνεται παλιομοδίτικη. Πιστεύω ότι το 90% των νέων παιδιών από την ηλικία των 12 ετών και πάνω, πιστεύει κάτι τέτοιο και το 90% των συναδέλφων εκπαιδευτικών ΔΕΝ πιστεύει κάτι τέτοιο. Αυτή η ποσοστιαία σύγκριση θα πρέπει όμως να μας προβληματίσει. Θα πρέπει να μας κάνει να αναιρέσουμε πολλά ως δάσκαλοι και ως γονείς. Το Khan Academy ή το YouTube είναι μια αρχή μόνο. Μέσα στα επόμενα χρόνια, τα σχολεία θα πρέπει να αλλάξουν τρόπο λειτουργίας. Όσο πιο γρήγορα το κατανοήσουμε αυτό, τόσο πιο ανώδυνο θα γίνει κάτι τέτοιο για εμάς τους μεγαλύτερους και παλιάς νοοτροπίας εκπαιδευτικούς. Και το περίεργο, τώρα που το σκέφτομαι, είναι ότι με τέτοιες ραγδαίες εξελίξεις, δεν είναι κι εύκολο να φανταστούμε ούτε καν μια πρόχειρη εικόνα του σχολείου του μέλλοντος. Οπότε; Ποιο είναι το σίγουρο; Το σίγουρο είναι ότι οι ευκαιρίες για μάθηση θα πολλαπλασιαστούν και θα είναι προσβάσιμες για τον καθένα. Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν;  Πώς προετοιμαζόμαστε;

Ο Will Richardson, εκπαιδευτικός και ενεργός blogger σε εκπαιδευτικά θέματα, προτείνει 3 σημαία «εκκίνησης» μιας τέτοιας προσπάθειας τα οποία και παραδέχομαι. Ας τα δούμε και μαζί σε ελεύθερη διασκευή…

  • Είναι καιρός να λεπτύνουμε (μεταφορικά πάντα) τους τοίχους της τάξης μας. Αυτό βέβαια, για όσους δεν το έχουν ακόμη καταλάβει,Social Network ήδη έχει γίνει αφού οι μαθητές μας, το έχουν ήδη πετύχει. Έχουν τη δυνατότητα μέσω του διαδικτύου να έρθουν σε επαφή με δασκάλους άλλων χωρών (Khan academy), με μαθητές άλλων εθνοτήτων και πολιτισμών και τέλος να συμμετέχουν σε μαθήματα e-learning ξένων σχολείων (coursera) και να αποκτήσουν γνώσεις με τρόπους που δεν υπήρχαν ούτε την εποχή που γεννήθηκαν. Από την άλλη πλευρά, πολλοί συνάδελφοι εκπαιδευτικοί προσφέρουν τις γνώσεις τους σε μαθητές άλλων περιοχών της χώρας τους (μέσω skype ή μέσω wiziq για παράδειγμα ή ακόμη και μέσω ιδιωτικών screencasts) ή ακόμη και σε μαθητές άλλων χωρών και σε διάφορες εκπαιδευτικές βαθμίδες. Πολλοί απ’ αυτούς μάλιστα χρησιμοποιούν εκπαιδευτικές πλατφόρμες ομαδοποιώντας τους ψηφιακούς μαθητές τους (π.χ edmodo) τους οποίους εξετάζουν μέσω online tests χρησιμοποιώντας αντίστοιχα εργαλεία που τους παρέχει το διαδίκτυο (classmarker για παράδειγμα). Οι μαθητές από την πλευρά τους, έχουν τη δυνατότητα να μην παραδίδουν τις εργασίες τους στην έδρα ή στο γραφείο του δασκάλου τους, αλλά να του τις στέλνουν μέσα από ειδικές εκπαιδευτικές πλατφόρμες (Moodle, Edmodo κλπ). Οπότε εδώ γεννάται το ερώτημα. Αφού βλέπουμε ότι οι μαθητές μας είναι ήδη μέλη ενός παγκόσμιου εκπαιδευτικού δικτύου, γιατί δεν τους αφήνουμε να πάρουν τις απαντήσεις που χρειάζονται από το δίκτυο αυτό, αλλά απαιτούμε να τους τις δίνουμε εμείς με συγκεκριμένο τρόπο; Δεν ξέρουμε ότι συνεχίζοντας αυτόν τον τρόπο μετάδοσης γνώσεων, γινόμαστε κουραστικοί στα παιδιά;
  • Εκπαίδευση σήμερα δεν είναι να φέρουμε σε επαφή τους μαθητές μας με παιδιά άλλων τάξεων ή με ειδικούς που θα τους αναπτύξουν ένα θέμα. Εκπαίδευση σήμερα είναι να μάθουμε τα παιδιά πώς να κάνουν τις δικές τους επαφές και να τα κατευθύνουμε στις πηγές της γνώσης. Εκπαίδευση σήμερα είναι να μάθουμε στα παιδιά, κατευθύνοντάς τα σωστά και υπεύθυνα, να δημιουργούν διαδικτυακές επαφές με άλλα παιδιά που έχουν ίδια διαφέροντα και άλλους εκπαιδευτικούς που θα τα διδάξουν γνωστικά αντικείμενα που τα ενδιαφέρουν κι ας μην έχουν ποτέ την ευκαιρία να συναντηθούν πρόσωπο με πρόσωπο κι ας τους είναι παντελώς άγνωστοι. Ως γονέας, θα ήθελα οι γιοι μου να έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν δασκάλους από τη Φινλανδία ή την Τουρκία ή ακόμη και από τη Χιλή, ώστε να μάθουν από αυτούς αντικείμενα που αφορούν τις χώρες τους. Το Twitter είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης αυτού του ενδιαφέροντος. Υπάρχουν μάλιστα και οδηγοί χρήσης προς μαθητές και εκπαιδευτικούς όπως και εγγυημένοι ιστότοποι που μπορεί να ακολουθήσει κανείς (@edutopia). Όλα αυτά μπορεί να φαίνονται περίεργα σε πολλούς, αλλά μην ξεχνάμε ότι απευθυνόμαστε σε μια γενιά που θα μαθαίνει online για όλη της τη ζωή.
  • Πρέπει εμείς οι εκπαιδευτικοί να γίνουμε πιο αλτρουιστές και πιο διάφανοι στο έργο μας. Θα πρέπει τις ιδέες μας και τα έργα μας να τα μοιραζόμαστε και με άλλους συναδέλφους και με άλλους μαθητές. Θα πρέπει να δημοσιεύουμε ελεύθερα ό,τι είναι ωφέλιμο για τους άλλους, ασκήσεις, ιδέες, προτάσεις κλπ. Είναι πολύ όμορφο για τους μαθητές και τους συναδέλφους να δέχονται την αναγνώριση από άλλους. Είναι κάτι που μας κάνει πιο υπεύθυνους αλλά και μας βοηθάει να πιστέψουμε κι εμείς ότι αυτό που κάνουμε είναι καλό και συμβάλλει στο εκπαιδευτικό έργο της χώρας μας. Εκτός αυτού, είναι και κάτι που θα προσελκύσει τα παιδιά να ψάχνουν αυτό που θέλουν σε «σίγουρα» μονοπάτια και όχι σε άγνωστα μέρη που πάντοτε θα υπάρχουν και θα παραμονεύουν.

Νέες τεχνολογίες

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s