ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Σημειώσεις από το συγκεκριμένο VIDEO) – ΜΕΡΟΣ 3

· ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ; ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ
o Τα test IQ χρησιμοποιούνται (γραμμικά) όπως όλοι γνωρίζουμε, για την μέτρηση της νοημοσύνης. Παρομοίως οι εξετάσεις μετρούν επιδόσεις υπό ορισμένες συνθήκες, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους δεκάδες μεταβλητές που επιβάλλουν από τα εκπαιδευτικά συστήματα την ανάπτυξη μιας ολιστικής νοημοσύνης συνδυάζοντας κεφάλι (νοημοσύνη), καρδιά (συναίσθημα) και χέρια (τεχνική, δημιουργικότητα). ΕΤΣΙ ΘΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ όντα. Αντί αυτού, συνεχίζουμε τα ίδια. Χωρίζουμε χώρους, ηλικίες, επιστήμες, δεξιότητες… Λέγεται αυτό ολοκληρωμένη εκπαίδευση; Η ολοκληρωμένη εκπαίδευση δεν έχει σχέση με την ποσότητα των μέσων ή των μαθημάτων. Έχει σχέση περισσότερο με την διαθεματικότητα, αφού όπως έλεγε η Μαρία Μοντεσσόρι «Τα πάντα σχετίζονται με τα πάντα».
o Το σχολείο πρέπει να είναι κέντρο πειραματισμού για το παιδί, ανοιχτό σε πολλές δυνατότητες (επιστημονικές, καλλιτεχνικές, ανθρωπιστικές) για όλων των ειδών τις εμπειρίες, ώστε να δούμε αν αυτό «αφυπνίσει» κάτι μέσα τους. Αν θέλουμε τα παιδιά να δημιουργούν πρέπει να τους επιτρέψουμε να δημιουργούν, να ασκούν δραστηριότητες και να ενεργούν αυθόρμητα. Μια από αυτές τις δυνατότητες είναι η τέχνη. Αν το παιδί δεν έχει πρόσβαση στην τέχνη, τότε δεν παίρνει άρτια εκπαίδευση. Με την τέχνη βγάζει συναίσθημα που είναι θεμέλιο ζωής. Με την τέχνη δεν βλέπει μόνο προς τα έξω, αλλά βλέπει και προς τα μέσα του.
· ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
o Η ζωή είναι γεμάτη επιλογές. Πρέπει λοιπόν το παιδί να μάθει να επιλέγει στη ζωή του. Γι’ αυτό και το σχολείο πρέπει να εμπιστεύεται το παιδί και να το αφήνει να επιλέγει κάποια μαθήματα που το εκφράζουν, να το κάνει να αισθάνεται όμορφα μέσα στο χώρο του, να αισθάνεται ελεύθερο, χωρίς να χρειάζεται να λογοδοτεί με το παραμικρό κα απλά να είναι ο εαυτός του. Το σχολείο πρέπει να βοηθάει το παιδί να μαθαίνει με τον τρόπο του και με βάση την περιέργεια που το διακρίνει ΟΠΩΣ ΕΠΙΣΗΣ και με τους ΡΥΘΜΟΥΣ του. Το σχολείο πρέπει να βοηθάει τα παιδιά να δοκιμάζουν πράγματα κι ας κάνουν λάθη. Τα λάθη (λέξη ταμπού παλαιότερα) αποτελούν όχι τροχοπέδη αλλά βήματα προς τα εμπρός. Με όλα αυτά, το σχολείο βοηθάει τα παιδιά να έχουν μια σαφέστερη και καθαρότερη εικόνα του εαυτού τους. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα, αργότερα, να του είναι ευκολότερο να διαλέξει και το επάγγελμά του, αφού είτε γιατρός γίνει είτε μανάβης, θα το κάνει καλά, θα είναι πετυχημένη επιλογή γιατί την διάλεξε ΕΛΕΥΘΕΡΑ το ίδιο το παιδί και φυσικά θα είναι ευτυχισμένο. Αυτήν την ελευθερία θα πρέπει το παιδί να την αισθάνεται μέσα στο σχολείο και όχι έξω από αυτό όπως συνήθως γίνεται. Η ελεγχόμενη ελευθερία, δίνει στο παιδί ανεξαρτησία. Το παιδί που δεν είναι ανεξάρτητο, επειδή ίσως εξαρτάται από άλλα άτομα, ακόμη και από τους γονείς του, ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΘΕΛΕΙ, ΑΛΛΑ ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΘΑ ΤΟΥ ΛΕΝΕ ΟΙ ΑΛΛΟΙ. Αυτό θα κάνει το παιδί να μην μπορεί να λύσει μόνο του τα προβλήματά του με αποτέλεσμα να μη γίνει υπεύθυνο. Αντίθετα εμείς οι μεγάλοι έχουμε την τάση να διαχειριζόμαστε την δραστηριότητα του παιδιού μας. Ακόμη κι εμείς οι δάσκαλοι. Ο μόνος τρόπος που ξέρουμε να διδάσκουμε είναι να λέμε στα παιδιά τι να κάνουν και πώς να το κάνουν και όπως είχε πει και ο Αϊνστάιν: «Είναι σχεδόν θαύμα πώς οι σύγχρονες μέθοδοι διδασκαλίας δεν έχουν στραγγαλίσει την ιερή περιέργεια των παιδιών για έρευνα!». Τα παιδιά γίνονται άβουλα, αφού έχουν συνηθίσει αυτήν την κατευθυντικότητα στην τάξη. Κανονικά ο δάσκαλος πρέπει να σταματήσει να διδάσκει την πλειοψηφία των μαθημάτων. Πρέπει να γυρίζει από ομάδα σε ομάδα και να κατευθύνει. Πρέπει να δίνει χώρο στα παιδιά να αναπτύσσουν τις ιδέες τους και προπάντων ΝΑ ΤΑ ΑΚΟΥΕΙ.
· ΠΕΡΙ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ… ΠΑΛΙ!
o Η βαθμολογία είναι υποκειμενική και ατελής. Αλλάζει ακόμη και με την μεταβολή της διάθεσης του δασκάλου. Ίσως γι’ αυτό ένα γραπτό πρέπει να αρχίζει να το βαθμολογεί και να το τελειώνει για όλους τους μαθητές. Δεν υπάρχουν έστω και 2 εκπαιδευτικοί που να αξιολογούν με τον ίδιο τρόπο.
o Το παιδί θα πρέπει να αξιολογεί και το ίδιο την προσπάθειά του μόλις ολοκληρώνει το γραπτό του. Θα μπορούσε να αναφέρει για παράδειγμα, αν θα μπορούσε να πάει καλύτερα και πώς αισθανόταν την ώρα που έγραφε. Καλό θα είναι επίσης το παιδί να ελέγχει την διαδικασία της μάθησής του, την πρόοδο του.
· ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΕΛΙΚΑ;
o Το σχολείο είναι ένας ανοιχτός χώρος, μικρογραφία μιας κοινωνίας όπου όλοι πρέπει να μαθαίνουν από όλους ανεξάρτητα από την ηλικία. Πρέπει να μαζεύει εμπειρίες που θα το δυναμώνουν. Ο καλύτερος τρόπος είναι ο ομαδοσυνεργατικός, γιατί έτσι ενισχύεται η μάθηση με τις εμπειρίες που ανταλλάσσουν τα παιδιά. Έτσι μαθαίνουν καλύτερα το ένα παιδί το άλλο, μαθαίνουν να ακούν το ένα το άλλο και έτσι αποφεύγονται ακόμη και δυσάρεστες καταστάσεις (bullying). Επίσης μην ξεχνάμε ότι σήμερα, όπως και στο παρελθόν βέβαια, παιδιά ίδιας ηλικίας έχουν διαφορετικές δυνατότητες και κλίσεις. Ένα παιδί που δεν τα καταφέρνει σ’ ένα μάθημα, θα τα καταφέρνει σ’ ένα άλλο. Όταν ένα παιδί είναι κάπου καλό, αυτό του δίνει αυτοπεποίθηση αλλά και την δυνατότητα να βοηθήσει άλλα παιδιά και να βοηθηθεί από άλλα.
o Αλήθεια ποιος είναι ο στόχος της σχολικής εκπαίδευσης; Να μάθεις; Τι να μάθεις; Γνώσεις ή να αναπτύξεις τις ικανότητές σου; Για να το πετύχει κάνεις αυτό όμως πρέπει να υπάρχει σχέση και επαφή ανάμεσα στους μαθητές. Δυστυχώς όμως το σύστημα (παντού σχεδόν) δεν το προβλέπει αυτό. Προβλέπει να υπάρχει γνώση και τάξη. Βλέπετε, υπάρχει πάντα ο φόβος ότι η ελευθερία και η έλλειψη εξουσίας θα δημιουργήσουν απειθαρχία ή διαταραχή. Στην πραγματικότητα τα σχολεία μετέτρεψαν την καλώς εννοούμενη πειθαρχία σε επιβαλλόμενη συμπεριφορά. Στην πραγματικότητα πειθαρχία σημαίνει να μάθεις να φέρεσαι. Πειθαρχημένο άτομο είναι ένα άτομο που μαθαίνει να διαχειρίζεται την συμπεριφορά του.
o Στο σχολείο πρέπει να υπάρχει μια διοικητική, λειτουργική, οργανωτική αρχή, αλλά όχι μια αρχή εξουσίας που το κάνει άβολο και υποτακτικό. Οι μαθητές θα πρέπει να είναι ενεργοί μέσα στο σχολείο. Να ακούμε τις απόψεις τους. Όλα στη φύση λειτουργούν με συνεργασία. Ακόμα κι εμείς οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να μιλάμε στα παιδιά στο Α’ Πληθυντικό πρόσωπο, ώστε να δείχνουμε ότι συμμετέχουμε στις διαδικασίες. Στο μέλλον τα παιδιά θα ενταχθούν στο κοινωνικό σύνολο, δηλαδή στις διάφορες κοινωνικές ομάδες, του γραφείου, της οικογένειας κλπ. Άρα, θα πρέπει να μάθουν να δουλεύουν ομαδικά, να ακούν τους άλλους, να δέχονται ιδέες και να μην είναι επιθετικά, ακόμη κι αν διαφωνούν. Να μπορούν να λύνουν τις διαφορές τους και να παίρνουν ομαδικές αποφάσεις. Είναι αποδεδειγμένο ότι δεν υπερβαίνουν τα όρια που έχουν θέσει τα ίδια, ως κοινότητα. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Αν υπάρχει κάπου πρόβλημα, κάνουμε συνέλευση και συζητάμε όχι αν κάποιος παρέβη τους κανόνες ή ποιο είναι το σωστό ή το λάθος. Συζητούν την πράξη και τις σχέσεις μεταξύ τους. Συντονιστής πρέπει να είναι ένα από τα παιδιά που όμως δεν έχει δικαίωμα ψήφου, αν χρειαστεί. Εμείς συμμετέχουμε απλά. Καλό είναι να γίνονται συνελεύσεις συχνά, να λύνουν τα προβλήματα μόνα τους, να κρίνουν την πορεία τους και την λειτουργία της τάξης. Πρέπει κι εμείς να παραδεχτούμε ότι τα παιδιά έχουν πολλά να μας πουν. Δουλεύουμε σε κύκλους καθισμένοι κάτω για να αισθάνονται όλα ίσα και σε ίσες αποστάσεις.
· ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ
o Μπορούμε να διακρίνουμε τρία είδη πειθαρχίας:
§ Αυταρχική: Κανόνες από μια εξουσία που ελέγχει τα πάντα.
§ Λειτουργική: Οι κανόνες προέρχονται από εμπειρίες που τροποποιούνται και συστήνονται από την ομάδα με δημοκρατικές διαδικασίες.
§ Αυτοπειθαρχία: Ο καθένας διαμορφώνει συνειδητά την δική του συμπεριφορά και με τον καιρό όλοι μαθαίνουν να σέβονται, όχι μόνο τον δάσκαλο, αλλά και τους συμμαθητές τους.
o Η πειθαρχία χρειάζεται γιατί υπάρχει συνύπαρξη. Η συνύπαρξη έχει κάποιους κανόνες. Δεν μπορείς, για παράδειγμα, να εργαστείς αν η διπλανή ομάδα κάνει πολύ θόρυβο. Πρέπει σε περίπτωση παρατυπίας το παιδί να καταλάβει ότι πρέπει να αναλάβει τις συνέπειες των πράξεων που το ίδιο παράγει. Αυτός που μπορεί να αυτοσυγκρατηθεί, να σκεφτεί, να αναλογιστεί δε χρειάζεται να προσπαθήσει για να πετύχει αυτό που θέλει. Πρέπει να μάθει να σκέφτεται, πρέπει να μάθει να προσαρμόζει τις ανάγκες του και τις γνώσεις του ανάλογα με την εμφάνιση νέων αναγκών, απόψεων και τρόπων κατανόησης της πραγματικότητας. Για να το πετύχει αυτό θα πρέπει να του δίνουμε πρωτοβουλίες για δημιουργικότητα και όχι όπως κάνουμε εμείς που του δίνουμε γνώσεις που τις δέχεται παθητικά. Στο μέλλον τα παιδιά θα ενταχθούν στο κοινωνικό σύνολο, δηλαδή στην κοινωνική ομάδα του γραφείου, της οικογένειας κλπ. Άρα θα πρέπει να μάθουν να δουλεύουν ομαδικά, να ακούν τους άλλους, να δέχονται ιδέες και να μην είναι επιθετικά ακόμη κι αν διαφωνούν. Να μπορούν να λύνουν τις διαφορές τους και να παίρνουν ομαδικές αποφάσεις.
o Να κάνουμε συνελεύσεις και να συζητάμε όταν δημιουργείται κάποιο πρόβλημα. Να συζητάμε την πράξη και όχι ποιο παιδί την έκανε. Συντονιστής να είναι ένα παιδί. Εμείς απλά να συμμετέχουμε. Καλό είναι να γίνονται τακτικά οι συνελεύσεις και να λύνονται τα προβλήματα. Επίσης να παίρνονται αποφάσεις για την σωστή λειτουργία της τάξης. Από την πλευρά μας θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μας τις απόψεις των παιδιών. Έχουν πολλά να μας πουν. Αυτά βέβαια πολλές φορές οι εκπαιδευτικοί αναγκάζονται να τα κάνουν κρυφά, αφού δεν επιτρέπονται μιας και είναι εκτός συστήματος.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s