Μονολογώντας…

 

Κάνω την καλύτερη δουλειά του κόσμου, γιατί καθημερινά ασχολούμαι με ψυχούλες γεμάτες ενέργεια, είναι αστείες με την καλή έννοια, έχουν χιούμορ, είναι δημιουργικές και φυσικά είναι άδολες κι αυθόρμητες. Κάνω αυτή τη δουλειά 35 χρόνια. Ίσως γι’ αυτό όταν είμαι ανάμεσα σε ενήλικες δεν ξέρω πώς να φερθώ (η σύζυγός μου λέει ότι μερικές φορές σκέφτομαι σαν 12χρονο).

Αυτό που μου αρέσει ιδιαίτερα είναι ότι καθοδηγώ τους μαθητές μου για το μέλλον τους. Οι τεχνικές είναι δύο. Η τεχνική της διδασκαλίας και η σχέση μεταξύ δασκάλου και μαθητή. Όλοι θυμόμαστε τη σκηνή που ο δάσκαλος είναι μπροστά από τους μαθητές του και μιλάει ακατάπαυστα, να γράφει στον πίνακα, να διακόπτει τον λόγο του με τα περίφημα… «μη μιλάτε», «πέρασε έξω εσύ», «πες μου τι είπα» και να βομβαρδίζει με πληροφορίες, ουσιώδεις αλλά και ανούσιες, τα τρυφερά μυαλουδάκια τους. Εδώ που τα λέμε εμείς οι δάσκαλοι το ‘χουμε το κουσούρι της πολυλογίας κι εγώ μπορώ να πω ότι είμαι ανάμεσα σε αυτούς που το έχουν εντονότερα από άλλους. Είμαι πολυλογάς. Από την άλλη πάλι οι μαθητές μου ξέρω ότι το μισούν αυτό, αφού κι εγώ ως μαθητής το μισούσα. Ήταν κάτι που πάντα με απασχολούσε και πολλές φορές με έκανε να αναρωτιέμαι, ακόμη και την ώρα που πολυλογώ «Τι να εμπνέει άραγε τα παιδιά;» έχουμε ποτέ αναρωτηθεί εμείς οι εκπαιδευτικοί;

Κάποτε, θυμάμαι, που μιλούσα μαζί τους για την σωστή επιλογή του επαγγέλματος, συνειδητοποίησα ότι θα πρέπει να είναι σε θέση να κάνουν κατάλληλες επιλογές στη ζωή τους, ενώ εμείς με το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα δεν τους επιτρέπουμε να κάνουν κάτι τέτοιο. Δεν τους δίνουμε το δικαίωμα της επιλογής. Απλά τα καθοδηγούμε κι αυτά ακολουθούν άβουλα κι ανήμπορα να αντιδράσουν. Διαπίστωσα και πολλές φορές συνεχίζω να το διαπιστώνω, ότι δεν τους έδινα τις ελευθερίες που θα ήθελα μέσα στην τάξη. Θυμάμαι τα 5C που οι «μεγάλοι» του επαγγέλματός μου Joe Ruhl, Ken Robinson, Sugata Mitra, Rita Pierson κλπ τονίζουν συνεχώς. Choice, Collaboration, Communication, Critical thinking and Creativity. Ιδιαίτερα τα 4 τελευταία θα πρέπει να είναι υψηλής προτεραιότητας σε κάθε διδακτική πράξη και για κάθε εκπαιδευτικό. Και ξέρετε… Τα παιδιά τα λατρεύουν αυτά, σε αντίθεση μ’ εμάς που τα θεωρούμε «φρένο» στην αποπεράτωση της ύλης μας (ήμαρτον πια με τα στεγανά αυτής της ύλης…). Η συνεργασία  (Collaboration) προϋποθέτει επικοινωνία (Communication), η επικοινωνία (διάλογος) χρειάζεται την κριτική σκέψη (Critical thinking) και όλα αυτά μαζί οδηγούν στην ικανοποίηση ότι κάτι δημιουργείται (Creativity) στο τέλος. Μια τάξη ρυθμισμένη να λειτουργεί με βάση αυτά τα 5 χαρακτηριστικά είμαι σίγουρος ότι εμπνέει τα παιδιά, αφού θα τους δίνει πρωτοβουλίες στη μαθησιακή διαδικασία. Για να γίνει βέβαια αυτό θα πρέπει να μετατοπίσουμε την λειτουργία των τάξεων από τον διδασκαλοκεντρικό τους χαρακτήρα (λες και ζούμε ακόμη στην εποχή της βιομηχανικής επανάστασης που καθιερώθηκε) σε έναν νέο και μαθητοκεντρικό. Θα πρέπει να μετακινηθούμε εμείς οι δάσκαλοι από το προσκήνιο στο παρασκήνιο με υψηλή επίβλεψη. Θα πρέπει να μη διδάσκουμε (teach) αλλά να ελέγχουμε (coach). Ο Πλούταρχος είχε πει: «Το μυαλό δεν είναι κάτι που θέλει γέμισμα αλλά ανάφλεξη» και πιο πρόσφατα ο Αϊνστάιν είχε πει: «Εκπαίδευση δεν είναι η εκμάθηση γεγονότων, αλλά η εξάσκηση του νου να σκέφτεται».

Πολλοί γίγαντες της ιστορίας της εκπαίδευσης επηρέασαν τον τρόπο δουλειάς σου. Η Μαρία Μοντεσόρι, ο Ζαν Πιαζέ… Ήταν αιρετικοί στη σκέψη τους. Πολλοί λένε ότι είμαι αιρετικός κι εγώ μ’ αυτά που κάνω. Όταν μάλιστα άκουσα τα τελευταία χρόνια, σκέψεις και ομιλίες του Sugata Mitra πάνω στην αυτοοργάνωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας (SOLE = Self-Organized Education), του Sir Ken Robinson πάνω στην δημιουργικότητα στην εκπαίδευση αλλά και του σχολάρχη μου Βασίλη Ζώη (πολλά χρόνια μπροστά αυτός ο άνθρωπος), τότε κατάλαβα ότι αυτό που κάνω είναι σωστό. Το έδειχνε και συνεχίζει να το δείχνει η μετέπειτα πορεία των μαθητών μου άλλωστε.

Έχω περάσει πολλά καλοκαίρια δουλεύοντας πάνω σε εκπαιδευτικά video που κάνουν τη ζωή των μαθητών μου ευκολότερη και πιο ευχάριστη. Νομίζω τα έχω καταφέρει. Μου το λένε και τα ίδια… «Τα video που μας βάζετε να βλέπουμε είναι καλύτερα από τις παραδόσεις σας στην τάξη!».  Τα παιδιά μαζί μου μαθαίνουν ευχάριστα, χαίρονται να μαθαίνουν χωρίς άγχος και διαπιστώνουν ότι το σχολείο είναι ευχάριστος χώρος κι όχι κάτεργο καταπιεστικής εργασίας. Κατά τη διάρκεια της ημέρας επικρατεί μια δημιουργική φασαρία στην τάξη (δημιουργικό μπάχαλο μου είχε πει κάποτε ο Βασίλης Ζώης που έτυχε να περνάει έξω από την τάξη μου). Τα παιδιά αισθάνονται ελεύθερα να επικοινωνούν. Ακόμη και τουαλέτα δεν ζητούν άδεια να πηγαίνουν – τι πιο φυσικό Θεέ μου! Εγώ περιφέρομαι, τα συμβουλεύω, τα ενθαρρύνω, τα βοηθάω, τα πειράζω (ναι ΚΑΙ αυτό). Περνάμε ΤΕΛΕΙΑ! Τα αγαπάω και το καταλαβαίνουν! Μου ανταποδίδουν αυτήν την αγάπη, μου έχουν εμπιστοσύνη και γι’ αυτό ακούν τις συμβουλές μου. Είχε δίκιο η Rita Piersons, όταν σε μια της διάλεξη είχε πει ότι «Τα παιδιά δε μαθαίνουν από ανθρώπους που δεν αγαπούν». Προσπαθώ να τους βγάλω από το μυαλό την κακή εικόνα του σχολείου και τα βάζω να μαθαίνουν ακόμη και με τρόπους που για τα ελληνικά δεδομένα θεωρούνται ακραία (You Tube με Ηλία Μαμαλάκη στην Ιστορία, Puzzles και Quizzes στην Γεωγραφία, video lessons στα Μαθηματικά…).

Το ότι όλα αυτά πετυχαίνουν δεν υπάρχει κάποιο μυστικό. Αρκεί το μεράκι και το πάθος του δασκάλου σε αυτό που κάνει. Αρκεί ο σεβασμός που δείχνει στην προσωπικότητα των παιδιών που πρέπει να διδάξει. Αρκεί τα παιδιά να αισθάνονται τον δάσκαλο δίπλα τους κάθε στιγμή της ημέρας (αυτό το skype ή το viber παίρνει φωτιά κάποιες στιγμές) και να τον θεωρούν τον καλό τους φίλο που απλά ξέρει τα δύσκολα να τα εξηγεί και να τα κάνει εύκολα στο μυαλό τους. Όλα αυτά τα αισθάνονται τα παιδιά, και ανταποκρίνονται στην αγάπη του δασκάλου που σίγουρα δεν είναι σαν του γονιού. Είναι μια αγάπη που τα ενθαρρύνει και τα εμπνέει. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι τα παιδιά θυμούνται περισσότερο το δάσκαλό τους παρά κάποιον άλλο καθηγητή κι ας με συγχωρέσουν οι συνάδελφοι της Βθμιας εκπαίδευσης. Τα παιδιά θυμούνται. Θυμούνται που γελάμε μαζί τους, που πονάμε μαζί τους, που τα συμπονάμε γενικά. Γι’ αυτό – και τελειώνω εδώ την πολυλογία μου – μπορεί τα 5C να είναι πολύ σωστά, αλλά πάνω κι από αυτά, το σημαντικότερο, είναι η αγάπη που τους δίνουμε. Εκεί είναι το μυστικό και τίποτα παραπάνω!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s