ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΡΙΕΡΑΣ 9 – Με ποιον τρόπο η τεχνολογία έχει αλλάξει το ρόλο του δασκάλου;

Boy with iPad

Είναι καλό να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία στην τάξη, αφού όλες οι συσκευές είναι πλέον μέρος της καθημερινότητας των παιδιών. Κάποτε εφευρέθηκε η πένα. Ήταν δυνατόν να μη θέλουμε την εφαρμογή της και να ωθούμε τα παιδιά να συνεχίσουν το γράψιμο με φτερό χήνας; Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και σήμερα. Τα παιδιά ζουν με την εξέλιξη της τεχνολογίας, χρησιμοποιούν συσκευές που δεν υπήρχαν όταν γεννήθηκαν και συνεχίζουν να συναρπάζονται με κάθε τι τεχνολογικά καινοτόμο.

Όταν πήγα σχολείο (1966!!!), ο δάσκαλος μάς έβαζε τρεις τρεις στα ξύλινα εκείνα παραδοσιακά θρανία με κατεύθυνση τον ίδιο και τον μαυροπίνακα που σου πλάκωνε την καρδιά. Έπρεπε να παρακολουθούμε τι λέει και πολλές φορές, για να μάθουμε κάτι «υποχρεωτικά», μας έβαζε να το λέμε όλα μαζί τα παιδιά και δυνατά. Δεν επιτρεπόταν να μιλάμε μεταξύ μας κλπ. Ήταν ένα πολύ καταπιεστικό σύστημα και μπορώ να πω ότι είμαι περήφανος που έγινα δάσκαλος ενώ πήρα μια τέτοια εκπαίδευση. Ίσως γιατί μέσα μου είχα (και έχω) την ελπίδα να συμβάλω στην αλλαγή κάποιων πραγμάτων. Η παρουσία της τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια είναι αλήθεια ότι με βοήθησε στον τομέα αυτό.

child and ipadΕίμαι στην εκπαίδευση ακριβώς 30 χρόνια. Έχω βιώσει πολλές φάσεις της. Τα τελευταία όμως 6 χρόνια, η τεχνολογία έχει αλλάξει το ρόλο του δασκάλου πλέον. Ο δάσκαλος, από μοναδική πηγή γνώσης, έχει μετατραπεί σε καθοδηγητή του μαθητή και στο πώς θα ανακαλύψει τη γνώση. Όπως είχε πει και κάποιος συνάδελφος από Mr. Chips (θυμάστε την ταινία…) έχουν γίνει οι δάσκαλοι Mr. Jobs. Τα ξύλινα θρανία μετατράπηκαν σε διαδραστικά τραπέζια, ο μαυροπίνακας σε διαδραστικό πίνακα, το περιεχόμενο του πίνακα από εκεί που ήταν γραμμένο με κιμωλία είναι συνταγμένο και οργανωμένο σε PowerPoint presentation με δημιουργούς τα ίδια τα παιδιά, αφού και το δασκαλοκεντρικό σύστημα με τη σειρά του αντικαταστάθηκε σε μαθητοκεντρικό, ομαδοσυνεργατικό σύστημα και σε λίγο καιρό τα βιβλία θα αντικατασταθούν από e-books, iPads ή tablets. Και το ερώτημα… Όλα αυτά διευκολύνουν τη γνώση και μετασχηματίζουν το ρόλο του δασκάλου; Αναμφισβήτητα ναι!!!

Η χρήση της τεχνολογίας δίνει αίσθηση ελευθερίας στους μαθητές μας. Τους κάνει να έχουν άμεση πρόσβαση στη γνώση ανά πάσα στιγμή και ταυτόχρονα να ανακαλύπτουν νέες γνώσεις είτε χρησιμοποιώντας τα τεχνολογικά εργαλεία μόνοι τους είτε σε συνεργασία με συμμαθητές τους (η σύγχρονη τάση πλέον). Αυτό πρέπει να ενοχλεί το δάσκαλο; Όχι, ίσα ίσα η σύγχρονη εποχή θέλει ενεργούς μαθητές. Μαθητές που θα διψούν για ανακάλυψη της γνώσης και όχι για γνώση που θα τους τη σερβίρει έτοιμη ο δάσκαλος με τον τρόπο που θέλει αυτός και που μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να είναι ξένος με τη νοοτροπία του μαθητή και να τον δυσκολεύει αφάνταστα. Η τεχνολογία και τα εργαλεία της αποτελούν μέρος της εποχής των σημερινών μαθητών, τους φέρνει τον κόσμο μπροστά τους ακόμη κι αν αυτοί βρίσκονται μέσα στην τάξη τους.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να χρησιμοποιήσει κάποιος την τεχνολογία στην τάξη και να παρασύρει τους μαθητές του σε ένα απίθανο ταξίδι διαρκούς γνώσης. Άλλα τεχνολογικά εργαλεία έχουν ένα κόστος (η αγορά ενός tablet για παράδειγμα) και άλλα είναι δωρεάν. Οι εποχές είναι δύσκολες για τέτοια έξοδα, είναι αλήθεια. Υπάρχουν όμως τρόποι που ένας δάσκαλος μπορεί να δώσει αυτό το «κάτι καινούργιο και καινοτόμο» στους μαθητές του, χωρίς έξοδα. Για παράδειγμα να τους δίνει τα μαθήματα σε παρουσιάσεις ή screencast video lessons που εντυπωσιάζουν. Για όλα υπάρχει λύση. Όρεξη, φαντασία, μεράκι και ξεβόλεμα χρειάζεται.

Όλα αυτά βέβαια που αναφέρονται εδώ για να έχουν επιτυχία προϋποθέτουν να αφήσουμε τους μαθητές μας να οδηγηθούν μόνοι τους στη γνώση με βάση την κλίση class and tabletsτους και τα γούστα τους. Αυτό λίγο μας φοβίζει, όπως κι εμένα στην αρχή όταν τόλμησα να εφαρμόσω τη μέθοδο της αντίστροφης τάξης στο μάθημα της ιστορίας. Σας πληροφορώ λοιπόν ότι ενώ στην αρχή αισθανόμουν μια σχετική ανασφάλεια και ευθύνη για τις γνώσεις που παίρνουν (πολλές φορές έρχονταν στην τάξη και γνώριζαν άσχετα πράγματα από αυτά που, κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε να γνωρίζουν) με τον καιρό διαπίστωνα ότι γνώριζαν όχι μόνο τις απαραίτητες γνώσεις ενός μαθήματος αλλά και πολλά περισσότερα. Βλέπετε τα παιδιά αρέσκονται στο να ψάχνουν και να ανακαλύπτουν. Το μυστικό λοιπόν είναι να τα κάνουμε να καταλάβουν ότι τη γνώση την ανακαλύπτεις και τη χρησιμοποιείς όχι μεμονωμένη, αλλά σε συνδυασμό με άλλα αντικείμενα (διαθεματικά). Το μυστικό για όλα αυτά είναι η σωστή καθοδήγηση από το δάσκαλο που θα πρέπει, ιδιαίτερα σε τέτοιες καινοτόμες δράσεις να έχει σχέδιο και φαντασία.

Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί, και κυρίως οι καθηγητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ισχυρίζονται ότι κάτω από την πίεση της ύλης και του χρόνου δεν μπορούν να συμπεριλάβουν την τεχνολογία στο μάθημά τους. Προσωπικά δεν το παραδέχομαι. Σίγουρα υπάρχουν μαθήματα που ο καθένας θα δυσκολευόταν (όχι πως δε γίνεται, επιμένω) να εξοπλίσει με τις νέες τεχνολογίες το μάθημά του (αρχαία ίσως;), αλλά υπάρχουν μαθήματα (ιστορία) που άνετα μπορούν να αλλάξουν δομή διδασκαλίας, βάζοντας το μαθητή στη θέση του ερευνητή – δασκάλου. Εδώ πλέον, εκτός από το μεράκι και τη φαντασία, χρειάζεται και ξεβόλεμα, αναζήτηση νέων διδακτικών μεθόδων κλπ. Μόνο τότε θα κάνουμε πιο ενδιαφέρον το μάθημα στο μαθητή με αποτέλεσμα τη μείωση της επιθετικότητάς του και της αδιαφορίας του στην τάξη. Αλήθεια, έχουμε ποτέ αναρωτηθεί, γιατί τόση αδιαφορία και ταυτόχρονα τόση φασαρία στα μαθήματα; Γιατί τέτοια αταξία και ζωηράδα μέσα στην τάξη; Δεν είναι δυνατόν να τα φορτώνουμε όλα σε δικαιολογίες του στυλ «εφηβεία». Θα πρέπει κι εμείς ως εκπαιδευτικοί να αναρωτηθούμε και να αναλάβουμε το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί και που κατά τη γνώμη μου, είναι μεγαλύτερο από το μερίδιο ευθύνης που έχει ο μαθητής.

Οι διορατικοί δάσκαλοι που βλέπουν τα τεχνολογικά εργαλεία, ως βοηθό που θα διευκολύνουν τους μαθητές να κατακτήσουν τη γνώση που τους προσφέρεται αρχίζουν τελευταία να υπολογίζουν και στη βοήθεια μιας συσκευής που υπάρχει στις τσέπες των μαθητών τους. Μιλάω φυσικά για τα κινητά τηλέφωνα των μαθητών που έχουν πλέον τεράστιες δυνατότητες, αφού δεν είναι πια απλά τηλέφωνα αλλά έξυπνες συσκευές (smartphones) που έχουν τη δυνατότητα να βοηθήσουν κι αυτά, στο μέτρο του δυνατού, το έργο του δασκάλου. Ένα παράδειγμα θα πω. Όσοι δάσκαλοι χρησιμοποιούν το EDMODO θα έχουν διαπιστώσει ότι η συγκεκριμένη εκπαιδευτική πλατφόρμα, δεν προσφέρει μόνο συνεχείς πληροφορίες για τη συνεργασία μεταξύ των μαθητών τους ή ποια έγγραφα μεταφέρονται ανά πάσα στιγμή, ή ποιες εργασίες παραδόθηκαν, όλα αυτά συμβαίνουν και στο κινητό τηλέφωνο των μαθητών τους, οι οποία πληροφορούνται ανάλογα αυτά που τους επιτρέπονται και διαρκώς. Η απελευθέρωση της χρήσης τέτοιων smartphones απελευθερώνει άλλο ένα όπλο – σύμμαχο στην προσπάθεια που καταβάλλουν καθημερινά δάσκαλος και μαθητής με στόχο τη γνώση και τη συνεργασία. Σε πιο προχωρημένο επίπεδο, οι μαθητές μέσω των smartphone τους θα έχουν τη δυνατότητα να ενημερώνουν τα εκπαιδευτικά blog τους, να ενημερώνουν το social magazine της τάξης τους κλπ.

kid and ipad

Πώς όμως πρέπει να ξεκινήσουμε να χρησιμοποιούμε τα τεχνολογικά εργαλεία στην τάξη μας; Ορίστε μερικές απλές συμβουλές από τη δική μου εμπειρία!

  1. Πρώτα πρέπει να σχεδιάζουμε ποια τεχνολογικά εργαλεία χρειάζονται στην τάξη μας. Τα τεχνολογικά εργαλεία δεν πρέπει να έχουν μοναδικό σκοπό την διευκόλυνση της παράδοσης ενός μαθήματος μόνο, αλλά θα πρέπει να σκοπεύουν στη διευκόλυνση και της διδασκαλίας από μέρους του δασκάλου αλλά και της μάθησης από μέρους των μαθητών. Αν είναι μονόπλευρη, τότε καλύτερα να μη χρησιμοποιούνται.
  2. Δε χρειάζεται να αγοράζουμε τεχνολογικό υλικό τελευταίας μόδας. Όλα αυτά είναι πανάκριβα και καλό θα είναι να μάθουμε στους μαθητές μας την έννοια της οικονομίας και της λογικής στην αγορά gadget.
  3. Ψάχνουμε στο διαδίκτυο για πληροφορίες που έχουν να κάνουν με απορίες μας πάνω σε θέματα χρήσης τεχνολογικού υλικού. Ρωτάμε συναδέλφους που γνωρίζουν, δεν ντρεπόμαστε!
  4. Δεν απογοητευόμαστε με τις πρώτες δυσκολίες. Πρέπει να έχουμε υπομονή και επιμονή. Όλοι αυτοί γύρω μας που γνωρίζουν πράγματα και τους θαυμάζουμε, κάπως έτσι ξεκίνησαν κι αυτοί. Μια καλή πηγή ενημέρωσης και υποδείξεων (know how) είναι και οι μαθητές μας, μην το ξεχνάμε αυτό!!!
  5. Εστιάζουμε την προσοχή μας όχι στην επίδειξη γνώσεων πάνω σε τεχνολογικό υλικό, αλλά πώς αυτό το υλικό θα βοηθήσει την εκπαίδευση των μαθητών μας και όχι να την εμποδίζει.

Ν.Φ

What do you want kids to do with technology?

Είναι αλήθεια… Πολλοί από εμάς τους εκπαιδευτικούς έχουμε μπερδέψει τους σκοπούς και τις σημασίες των νέων τεχνολογιών.

What do you want kids to do with technology? | The Principal of Change.

20 τρόποι να χρησιμοποιήσετε το Edmodo

Edmodo - Summary

Το Edmodo είναι μια πολύ καλή εκπαιδευτική πλατφόρμα που λειτουργεί με ασφάλεια σε κλειστό περιβάλλον και με μέλη που ορίζει ο δάσκαλος. Το χρησιμοποιώ κάθε χρόνο.

Edmodo-groups-large

Τα παιδιά μέσα από το Edmodo, έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν για τα μαθήματα της επόμενης μέρας ή για το χρονοδιάγραμμα μιας εργασίας σε βάθος χρόνου, να μιλήσουν, να συνεργαστούν για την εκπόνηση διάφορων εργασιών, να δημοσιεύσουν τις απορίες τους, τα αστεία τους, τα τραγούδια τους, και τέλος να ανταλλάξουν υλικό για τις εργασίες τους και να ανατρέξουν στην ψηφιακή βιβλιοθήκη (που είναι οργανωμένη από το δάσκαλο)  και να μελετήσουν το βοήθημα που τους έχει υποδείξει ο δάσκαλος για τη συγκεκριμένη εργασία (πολύ καλό εργαλείο το Edmodo για όσους θέλουν να εφαρμόσουν την αντίστροφη τάξη σε κάποια μαθήματα), κλπ. Λειτουργεί δηλαδή σαν το Facebook.

Edmodo - calendar2

Ο δάσκαλος από την πλευρά του, έχει τη δυνατότητα, να χρησιμοποιήσει το planner του Edmodo, κάτι δηλαδή σαν μηνιαίο πλάνο, που τα παιδιά με μια ματιά μπορούν να γνωρίζουν τι έχουν για την επόμενη μέρα (μεγάλη η αξία του για τα παιδιά που λείπουν και για τους γονείς που γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή τι μαθήματα έχουν τα παιδιά τους). Επίσης μέσα από το Edmodo  μπορεί να αναθέσει εργασίες οι οποίες μπορούν (εφόσον γίνονται σε ηλεκτρονική μορφή, .doc .ppt κλπ) να παραδοθούν από τα παιδιά μέσα από το σύστημα και ο δάσκαλος να γνωρίζει πότε κατατέθηκε η κάθε εργασία και να τη βαθμολογεί online, ή να επιβραβεύσει κάποιο παιδί με κάποιο παράσημο. Μπορεί να ελέγχει από τον υπολογιστή του ή από την αντίστοιχη εφαρμογή για smartphone οποιαδήποτε στιγμή ποιος και πότε μπαίνει στο Edmodo και τι λέει με το άλλο παιδί (τα παιδιά δεν έχουν τη δυνατότητα να συνομιλούν μεταξύ τους. Όλα δημοσιεύονται στην κεντρική σελίδα του Edmodo, μόνο ο δάσκαλος έχει τέτοια δυνατότητα, να συνομιλεί με ένα παιδί ή τους γονείς του). Μπορεί να χωρίζει τα παιδιά σε ομάδες εργασίας ώστε οι συνομιλίες τους να μην μπερδεύονται με τις συνομιλίες άλλης ομάδας, μπορεί να τους βάλει κάποιο quiz μέσα από αυτό, κλπ.

Όσο θα το ψάχνετε, τόσο θα ανακαλύπτετε τις χάρες του. Οι υπεύθυνοι της πλατφόρμας αυτής, από την άλλη πλευρά εργάζονται συνεχώς για τη βελτίωση της ποσότητας και της ποιότητας των παροχών τους.

26 Teacher Tools To Create Online Assessments

26 Teacher Tools To Create Online Assessments.
You teach, which means you need to know what students do and don’t understand.

Which means you need to assess.

You teach in the 21st century, which means you use the internet and digital tools to plan, share, and curate learning.

Which means online assessments could be a boon to your teaching, whether for blended learning, a flipped classroom, eLearning, to better communicate learning progress to parents, or for students to track their own mastery.

So then one or two of the 26 teacher tools to create online assessments by Classroomaid Chuang may prove useful to you, yes?

Listly by ClassroomAid Chuang

Teacher tools for creating quizzes or polls

 

Free tools or websites that teachers can create or share quizzes and polls. Please add your recommendations.

 

Socrative | Student Response System

 

Socrative | Student Response System

Socrative is a smart student response system that empowers teachers to engage their classrooms through a series of educational games and exercises via smartphones and tablets. Our apps are super simple and take seconds to load and run. Teachers control the questions and games on their laptop, while students respond and interact through their smartphones/laptops. Run it as an app or on any web browser

 

Google Forms + Flubaroo

Google Forms + Flubaroo

Google Forms – the quizzes can even be self-grading by adding in the proper «if statements» in the underlying spreadsheet. Google Forms allows you to create many different types of questions, automatically collects usernames, sends data to a spreadsheet, self-grading options such as «if statements» but if you use a tool called Flubaroo http://www.flubaroo.com/ it is even easier to grade them. Google makes it easy to graph results as well. Google Forms also has many public templates with some quizzes that have already been made, you can use and modify them. I like the way Google Forms works with other Google Apps, you can either send the quiz to students via their mail, or embed the quiz in your Google Site.

 

PollEverywhere

 

PollEverywhere

For class sizes of 30 or less it is free and unlimited. Its great for polling your class for opinion and understanding. The results can be embedded into a PowerPoint presentation or web page and update in real time. responses can be submitted via text message, Twiitter or web. It’s the favorite tool of many teachers for creating pools.

 

 

Moodle

 

Moodle

The focus of the Moodle project is always on giving educators the best tools to manage and promote learning, but there are many ways to use Moodle.Moodle is an Open Source Course Management System (CMS), also known as a Learning Management System (LMS) or a Virtual Learning Environment (VLE). It has become very popular among educators around the world as a tool for creating online dynamic web sites for their students.

 

mQlicker - Free Audience Response System for Mobile, Cell and Smartphones, Tablets including iPhone, iPad, Android, B...

 

mQlicker – Free Audience Response System for Mobile, Cell and Smartphones, Tablets including iPhone, iPad, Android, B…

Turns any networked device into an easy-to-use response tool. Wide support for smartphones and tablets including iPhone, iPad, Android, Blackberry and Kindle.

 

ThatQuiz

 

ThatQuiz

It’s a free online non-commercial resources for teachers and students, there are built in quizzes for math, science, language arts, and social studies, which are adjustable in both difficulty and length. The interface has not been limited by the pre-built and allows educators to make their own tests covering any subject and set of questions. It allows for multiple languages.

 

Gnowledge

 

Gnowledge

It is a new free site designed for creating and taking tests/exercises. The features include sharing tests and results with social network, tracking progress, rating a test, searching a test by subject or grade level..

ProProfs (Quiz Maker)

ProProfs (Quiz Maker)

Its free version offers unlimited quizzes, questions & quiz takers. The paid version offers student tracking, privacy settings, and others.

 

Hot Potatoes

 

Hot Potatoes

The Hot Potatoes suite includes six applications, enabling you to create interactive multiple-choice, short-answer, jumbled-sentence, crossword, matching/ordering and gap-fill exercises for the World Wide Web. Hot Potatoes is freeware, and you may use it for any purpose or project you like. It can be integrated with Moodle.

 

QuestionPro

 

QuestionPro

They have a free academic license, and this is definitely a more high end survey tool. But one of the many cool things is it allows for branching questions… So depending on how a student answers one question, they could be taken to a whole different place.

Quiz Revolution

Quiz Revolution

Using www.QuizRevolution.com you can create interactive or multimedia quizzes with this innovative site and embed them easily in any website or blog using 1 line of simple HTML (an IFRAME).Perfect for any website or blog for fun competitions, organization promotions, education, business advertising, training tools, and interactive media.

Quibblo

Quibblo

Quibblo online quizzes: Take fun quizzes, create quizzes, fun surveys, polls & personality quizzes. Make your own quiz for your blog, Facebook, or MySpace!

 

Zoho Challenge

 

Zoho Challenge

Its free version offers 100 Test Papers / Month,Open Tests (always public),1 Question Bank.

 

Testmoz

 

Testmoz

Generate automatically graded online tests with 4 questions types. Great for professionals and K-12! No need to register to create tests.

 

GoToQuiz.com

 

GoToQuiz.com

It’s a very simple site for creating a quiz that generates a unique URL for others to take.

 

ClassMarker

 

ClassMarker

The ClassMarker online testing website, is a easy to use, online quiz maker that marks your tests and quizzes for you.

 

QuizStar

 

QuizStar

QuizStar is a free, online quiz maker that allows you to manage your classes, assign quizzes, and generate reports of quiz scores and student performance.

Quizinator

Quizinator

Teacher Resources to Create, Store, and Print worksheets, studysheets, exams and quizzes online. Its capacity for creating multiple versions of the same quiz is really helpful.

Window's plug-in "Interactive Classroom"

Window’s plug-in «Interactive Classroom»

It’s a plugin for PPT 2007, 2010 and OneNote 207,2010 called Interactive Classroom. Basically, you download the plugin to load it. From there you click on the tab in PPT called Academic and it will give yor a list of menu options for creating a PPT for polling. Share the PPT to your network and your students using OneNote can then access your PPT through OneNote by using the Academic Tab to find it. The entire PPT will come into one note and once you press the poll button in your presentation the students will then be able to respond to your questions. Once you close the poll it will show results to all the users. Since they are in OneNote they can then take notes over their copy of your presentation and have it for future reference.

 

Ecoballot e-voting for schools

 

Ecoballot e-voting for schools

Ecoballot is an affordable web-based platform for school elections. Each subscription includes unlimited use by the entire school, so teachers can use it as a quiz or survey tool as well. Works best in government or civics class, where students can cast votes in current or historical elections.

 

Scattervox - A New Kind of Online Poll

 

Scattervox – A New Kind of Online Poll

Scattervox is a free web site that allows users to create free online polls with a twist: users «plot» their opinions about people, places, and things on a two-dimensional «scatterplot.» Think of it as an interactive infographic. Different – and fun!

 

Survey Anyplace - Mobile Quizzes and Surveys

 

Survey Anyplace – Mobile Quizzes and Surveys

Survey Anyplace enables anyone to create appealing mobile quizzes and surveys to engage with audiences on the go. Use the feedback to increase satisfaction, participation and revenue. Get started for free.

NetClick

 

Twtpoll - From Simple Twitter Polls to Powerful Web Surveys. Social Media Feedback Tool.

 

 

 

25

 

Mentimeter

 

Mentimeter

Interact with your audience – Free of charge and without registration!

 

Knowledge Mouse - Online Quiz Generator

 

Knowledge Mouse – Online Quiz Generator

Allows you to make and take practice quizzes online. You can also create printable quiz sheets as well as flash cards and word search puzzles.

 

 

27

 

iPads and Assessment, A Winning Combination

 

iPads and Assessment, A Winning Combination

Download or subscribe to free content from iPads and Assessment, A Winning Combination by Dawson Education Services Co-op on iTunes.

 

ΕΤΟΣ 2013 – Προβληματισμοί, σκέψεις.

e-book 2

Πριν λίγο καιρό διάβαζα ένα άρθρο του συνάδελφου Ν. Παρίση, που άρχιζε κάπως έτσι:

«Υπάρχει ακόμη πολλή σκουριά. Οξειδωμένες αρθρώσεις που κάνουν δύσκαμπτο και δυσκίνητο το σώμα Ισχυρές και παγιωμένες αντιλήψεις βαραίνουν το στήθος και δεν επιτρέπουν την ελεύθερη ανάσα. Όλα αυτά κρατούν καθηλωμένο στα ίδια και τα ίδια, δεμένο με χοντρά σχοινιά, το σώμα της ελληνικής εκπαίδευσης.»

Όλη αυτή η περιγραφή, αλήθεια, δε μας θυμίζει κάποιον άρρωστο που βαδίζει στο θάνατο; Κάπως έτσι, δυστυχώς, είναι και η ελληνική εκπαίδευση. Άρρωστη, κατάκοιτη με όλους εμάς να την κοιτάζουμε με οίκτο και ωχαδερφισμό, είτε ανήμποροι (αυτό δεν μπορώ να το πιστέψω) να κάνουμε κάτι και να τη σώσουμε, είτε την κρατάμε απλά ζωντανή,  «βολεμένοι» στο σύστημα που χρόνια τώρα ενσυνείδητα διαιωνίζουμε. Ένα σύστημα που ενώ το βλέπουμε να φθείρεται και να παρασύρει μέσα του το μέλλον της χώρας μας, τη νεολαία δηλαδή, δεν κάνουμε κάποια προσπάθεια ανανέωσής του μέσω του τρόπου σκέψης μας μέσα στην τάξη, της διδασκαλίας μας, του τρόπου παρουσίασης των ασκήσεών μας, της αξιολόγησής μας από την πολιτεία, τους γονείς και φυσικά τα παιδιά. Φαίνεται ότι δεν έχουμε καταλάβει ότι η κοινωνία των παιδιών έχει ξεπεράσει προ πολλού την «ύλη» που εμείς προσπαθούμε να διδάξουμε καθημερινά. Τα παιδιά έρχονται στο σχολείο και βαριούνται όλα αυτά που, με παμπάλαιους τρόπους, εμείς «πρέπει» να τους περάσουμε, να τα πακετάρουν στο μυαλό σε θέματα εξετάσεων και να έρθουν να μας τα «πουν» ή να μας τα γράψουν στην τάξη. Και με τι αποτέλεσμα όλα αυτά; Να νιώσουμε εμείς ικανοποίηση ότι αυτά που τους είπαμε, τα έβαλαν μόνα τους (αβοήθητα, γιατί δεν τους μαθαίνουμε πώς να μαθαίνουν) στο κεφάλι τους και φυσικά να τα ξεχάσουν μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα.

somnΑλήθεια, έχουμε καθίσει ποτέ να οργανώσουμε το καθημερινό μας πρόγραμμα με τη βοήθεια των παιδιών; Έχουμε προσπαθήσει ποτέ να συνεργαστούμε με τους συναδέλφους μας, ώστε να μην τα «βομβαρδίζουμε» ο καθένας χωριστά με πλήθος ασκήσεων (κυρίως την περίοδο των διακοπών τους) που και αυτές μέσω του τρόπου που τις παραδίδουμε (ζήτω η φωτοτυπία!) είναι κριτήριο θετικής αξιολόγησης ενός εκπαιδευτικού στα μάτια του γονιού, αλλά αρνητικότατης στα μάτια των παιδιών (έπεσε στα χέρια μου φυλλάδιο 82 ασκήσεων μαθηματικών από καθηγητή Γυμνασίου του Ελληνικού για τις διακοπές των Χριστουγέννων. ΕΛΕΟΣ!); Έχουμε δώσει τη δυνατότητα στα παιδιά να ξαναδώσουν ένα τεστ για να βελτιώσουν τη βαθμολογία τους; Έχουμε προσπαθήσει να αντιστρέψουμε την τάξη (flipped classroom); Φοβάμαι πως τίποτα απ’ όλα αυτά δε γίνεται. Απλά, έχουμε μεταθέσει τη διαδικασία της μάθησης από τη σχολική αίθουσα, στα δωμάτια των παιδιών (που πελαγοδρομούν μόνα τους ή με το δάσκαλο του ιδιαίτερου) ή στις αίθουσες των φροντιστηρίων (άλλος βομβαρδισμός από εκεί). Παντού υπάρχει η σκοπιμότητα η δική μας εις βάρος των παιδιών.

Πρέπει επιτέλους να ξεκολλήσουμε από αυτή τη στατική, ακίνητη, καθηλωμένη στο κρεβάτι του πόνου εκπαίδευση. Πρέπει να την θεραπεύσουμε με δυναμική σκέψη, με «ουσιαστική» ανανέωση. Να καθίσουμε στο τραπέζι όλοι αυτοί που περνάμε το χρόνο μας με τα παιδιά και να προτείνουμε λύσεις. Ας μην επιτρέψουμε σ’ αυτούς που έχουν στο γραφείο τους στοίβες διδακτορικά και μεταπτυχιακά, αλλά καμία εμπειρία από τη μυρωδιά της τάξης, να πειραματίζονται πάνω στην ελληνική εκπαίδευση, ξεδιπλώνοντας τις «θεωρίες» που έμαθαν στα υπέρλαμπρα πανεπιστήμια με τους σοφούς, φαλακρούς δασκάλους.

Χρειάζεται ανανέωση, επαναλαμβάνω. Χρειάζεται αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου του δασκάλου, χρειάζεται αξιολόγηση της εκπαιδευτικής μονάδας. Η αξιολόγηση είμαι σίγουρος ότι θα είναι ένα έναυσμα για καλυτέρευση του έργου μας. Θα μας κάνει να ξεφύγουμε από τις μονότονες, ομότροπες, επαναληπτικές διδακτικές μας μεθόδους που ακολουθούμε από την εποχή που πήραμε το πτυχίο μας.

Αλήθεια, αν παρατηρήσουμε πόσο έχει αλλάξει ο κόσμος γύρω μας, με τη βοήθεια της τεχνολογίας, θα μείνουμε έκθαμβοι από την πρόοδο και της εξέλιξη. Δεν έχει καμία σχέση το περιβάλλον που ζούμε με αυτό που ζούσαμε πριν 30-40 χρόνια, είναι οφθαλμοφανές. Ισχύει το ίδιο και στην εκπαίδευση; Αμφιβάλλω! Όπως εργαζόταν ο δάσκαλος ή ο καθηγητής πριν από τόσα χρόνια (περίπου) το ίδιο εργάζεται και σήμερα. Λίγα έχουν αλλάξει. Να μια απόδειξη της στασιμότητας που επικρατεί στο χώρο της εκπαίδευσης. Ας δούμε κι άλλη μια (μέσα σε τόσες) απόδειξη…

βαρεμάρα 2Ένα παιδί μπαίνοντας στο Γυμνάσιο θα πρέπει να προσαρμοστεί σε νέο περιβάλλον, σε διαφορετικές μεθόδους διδασκαλίας (δε λέω «νέες» γιατί ενώ στο Δημοτικό έχουν γίνει αρκετά και σοβαρά βήματα προόδου και εκσυγχρονισμού, στο Γυμνάσιο, μόνο τα βιβλία εκσυγχρονίζονται, δυστυχώς), σε διαφορετικό ωράριο, ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ (δεν υπάρχει πια η ζεστασιά της σχέσης με το δάσκαλο ή τη δασκάλα), πρέπει να αντιμετωπίσουν το πολυτονικό σύστημα της αρχαίας γλώσσας (ενώ πάσχει το ίδιο το μονοτονικό σύστημα και τα παιδιά αγνοούν ακόμη και απλούς στοιχειώδεις ορθογραφικούς κανόνες). Τι λογική έχει αυτό το φαινόμενο, άραγε; Τα νοήματα των αρχαίων κειμένων ΠΡΕΠΕΙ να διδάσκονται και συμφωνώ με την παρουσία τους. Ο πολυτονισμός όμως τι ρόλο παίζει και τι αποτέλεσμα έχει η παρουσία του; Κατά τη γνώμη μου κανένα απολύτως. Το μόνο που πετυχαίνει είναι να δημιουργεί φόβο και απέχθεια στην ήδη αρνητική εντύπωση που έχουν τα παιδιά για το μάθημα της αρχαίας γλώσσας.

Τελειώνω υπενθυμίζοντας  τρεις κύριες, σύγχρονες παιδαγωγικές τάσεις.

Θα πρέπει επιτέλους μέσα στην τάξη οι μαθητές να είναι στο κέντρο της μαθησιακής διαδικασίας και όχι παθητικοί ακροατές ενός μονότονου μονόλογου από το στόμα του εκπαιδευτικού (διδακτικός μαθητοκεντρισμός). Πρέπει να βάλουμε τα παιδιά να επικοινωνούν μέσα στην τάξη. Είναι πιο καλό και ωφέλιμο να επικρατεί μέσα στην αίθουσα μια εποικοδομητική «βαβούρα», παρά μια «νέκρα» που εμείς οι εκπαιδευτικοί θέλουμε να τη βαφτίζουμε «πειθαρχία». Η πειθαρχία και ο σεβασμός, φίλοι μου, εμπνέονται, δεν επιβάλλονται πλέον.

Πρέπει να μάθουμε στα παιδιά πώς να μαθαίνουν. Πώς να ανακαλύπτουν την απαραίτητη γι’ αυτά γνώση. Πρέπει λοιπόν να τους βελτιώνουμε σταδιακά την ερευνητική τους ικανότητα (ερευνητική διδασκαλία).

Πρέπει να μάθουμε στα παιδιά να παίρνουν πρωτοβουλίες και να ανακαλύπτουν νέες μαθησιακές τακτικές (καθοδηγούμενα πάντα από εμάς).test

Με αυτές τις τρεις τάσεις πετυχαίνουμε το εξής, σύμφωνα με το συνάδελφο Ν. Παρίση:

«Από το μαθητή, που βρίσκεται στο κέντρο της μαθησιακής διαδικασίας, πρέπει να αναπτύσσονται ερευνητικές εργασίες που θα τον οδηγήσουν από μόνο του στην ανακάλυψη της γνώσης.»

Έτσι ο μαθητής θα μπορεί να κατανοεί αυτό που διαβάζει, θα μπορεί να εκφράζεται με σαφήνεια και θα είναι σε θέση να ανασυνθέτει σκόρπιες έννοιες σε ένα κείμενο. Άλλωστε αυτοί οι εκπαιδευτικοί στόχοι εξακολουθούν να υπάρχουν. Δεν καταργούνται. Ο τρόπος με τον οποίο θα κατακτηθούν αυτές οι δεξιότητες ΠΡΕΠΕΙ να αλλάξει.